https://cprpi.semnan.ac.ir/ روان‌شناسی بالینی: نوآوری‌ها در پژوهش و عمل fa daily 1 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10683.html چکیدهاهدف: اختلال وسواسی-اجباری با نشانه‌های رفتاری و شناختی همراه خود، تأثیر منفی بر کیفیت زندگی دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی درمان مواجهه مبتنی بر واقعیت مجازی برنشانه‌‌های رفتاری و شناختی اختلال وسواسی- اجباری صورت گرفت. مواد و روش‌ها: این پژوهش در چارچوب طرح تجربی تک موردی با خط پایه چندگانه (3 خط پایه 9 جلسه مداخله‌ و 2 پیگیری) انجام شد. 3 شرکت کننده زن با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، از طریق مصاحبه ساختار یافته مبتنی بر DSM-5 تشخیص اختلال وسواسی-اجباری انتخاب شدند. ازمقیاس وسواسی اجباری ییل- براون، پرسشنامه اطمینان خواهی کبری و سالکوسکیس، نسخه نرم‌افزاری آزمون کارت های ویسکانسین و بازداری پاسخ استروپ به‌منظور سنجش متغیرها استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها، از تحلیل نمودار خطی شاخص تغییر پایا (RCI) و درصد بهبودی استفاده شد.یافته‌ها: نتایج یافته‌ها کاهش معنادار نشانه‌های رفتاری و شناختی را نشان داد که در مرحله پیگیری نیز پایدار ماند. تحلیل‌ها با شاخص تغییر پایا (96/1<RCI) و درصد بهبودی بالای 50% کارایی درمان را تأیید کرد. این اثرات در مرحله پیگیری پایدار باقی ماندند.نتیجه‌گیری: این روش نه‌تنها به بهبود نشانه‌های ظاهری مانند شستشو و اطمینان‌خواهی کمک کرد؛ بلکه با تأثیر بر فرآیندهای شناختی مانند بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی به ارتقای کیفیت زندگی بیماران منجر شد. تداوم اثرات درمانی در مرحله پیگیری نیز نشان‌دهنده پایداری این روش بوده که آن را به گزینه‌ای جذاب در درمانگران و بیماران تبدیل می‌کند. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10507.html چکیدهمقدمه: این مطالعه با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه سوگ آسیب‌زا در یک نمونه در دسترس از افراد سوگوار ایرانی انجام شد.روش‌: پژوهش پیمایشی (زمینه ای) حاضر، شامل ۱۳۸ فرد سوگوار (۱۲۷ زن و ۱۱ مرد، میانگین سنی ۴۴ سال) بود که بیش از یک سال از فوت عزیزشان گذشته بود و با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از نسخه فارسی پرسشنامه سوگ آسیب‌زا، پرسشنامه کوتاه نشانه‌های بیماری و پرسشنامه شادکامی آکسفورد، گردآوری و با تحلیل عاملی تأییدی، ضرایب همبستگی و شاخص‌های پایایی تحلیل شدند.یافته‌ها: تحلیل عاملی تأییدی پس از اصلاحات نشان‌دهنده برازش قابل قبول مدل بود؛ تمام گویه‌ها بجز گویه 15 بار عاملی بالای 40/0 داشتند. مقدار شاخص میزان واریانس استخراج‌شده، برابر 41/0 بود. اعتبار مقیاس نیز با ضریب آلفای کرونباخ 92/0، ضریب امگا 91/0 و اعتبار مرکب 90/0، مناسب ارزیابی شد. همبستگی با پرسشنامه کوتاه نشانه‌های بیماری (001/0>p، 76/0=r) و پرسشنامه شادکامی آکسفورد (001/0>P، 54/0-=r)، روایی همگرا و واگرا را تأیید کرد.نتیجه‌گیری: نسخه فارسی پرسشنامه سوگ آسیب‌زا دارای پایایی و روایی مناسبی است؛ با این حال، بازنگری در گویه ۱۵ و استفاده از نمونه متنوع‌تر برای افزایش تعمیم‌پذیری توصیه می‌شود.واژگان کلیدی: سوگ آسیب‌زا، تحلیل عاملی تأییدی، روایی، اعتبار، روان‌سنجی https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10703.html مقدمه: درد یک احساس ناخوشایند است که با آسیب واقعی یا بالقوه در ارتباط است. درد انسان را از آسیب آگاه می‌کند و می‌تواند روی کیفیت زندگی فردی و اجتماعی تأثیر بگذارد، همچنین درد یک همراه همیشگی برای انسان است. پس همواره انسان به دنبال راه‌هایی هست که بتوانددرد را کاهش داده و آن را قابل‌تحمل کند.با توجه به اهمیت موضوع مدیریت درد و تأثیرات جسمی، روانی و اجتماعی که می‌تواندبر روی افراد باقی بگذارد، پژوهش حاضر به تحلیل کانونی رابطه راهبردهای مقابله با درد بر اساس حساسیت اضطرابی و کنترل توجه در افراد می‌پردازد.روش: مطالعه حاضر توصیفی همبستگی بوده و جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه تبریز در سال 1402 بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس، 180 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های حساسیت اضطرابی ریس و پترسون (1985)، راهبردهای مقابله با درد روزنشتاین و کیفی (1983) و کنترل توجه دیبری و رید (2002) استفاده شد.داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و همبستگی کانونی درنرم‌افزار spss26 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج تحلیل کانونی یک مجموعه معنادار بین راهبردهای مقابله با درد با حساسیت اضطرابی و کنترل توجه نشان داد (r=0/37 ).مجذور همبستگی نیز برابر 0/13 می‌باشد که نشان می‌دهد با کنترل توجه و حساسیت اضطرابی 13 درصد از راهبردهای مقابله با درد را پیش‌بینی می‌کنند.نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که راهبردهای مقابله با درد از کنترل توجه و حساسیت اضطرابی تأثیر می‌پذیرند و لازم است در تفسیر راهبردهای مقابله با درد به حساسیت اضطرابی و کنترل توجه افراد پرداخت. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10684.html زمینه: هدف از پژوهش حاضر تعیین رابطه همجوشی‌فکروعمل و حساسیت‌اضطرابی با عملکردجنسی‌زنان با میانجی‌گری‌نشانگان‌اختلال وسواسی-اجباری بود. روش: طرح حاضر، با توجه به هدف از نوع بنیادی و از نظر شیوه جمع‌آوری داده‌ها از نوع توصیفی _ همبستگی و از نظر زمان، مقطعی بود. در راستای این هدف، ۳۷۸ نفر از دانشجویان‌زن‌متاهل دانشگاه تبریز با استفاده از روش‌نمونه‌گیری‌تصادفی‌‌چندمرحله‌ای انتخاب شدند. با استفاده از پرسشنامه‌های عملکردجنسی‌زنان‌روزن، وسواس‌فکری‌عملی‌ییل‌براون، ادغام‌فکروعمل‌راچمن‌وشافران و حساسیت‌اضطرابی‌ریس، نسبت به جمع‌آوری داده‌ها اقدام شد. برای تحلیل روابط ساختاری از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری تحت نرم افزار AMOS24 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل‌اندازه‌گیری‌شده با مدل‌نظری برازش مطلوب دارد و نشانگان‌اختلال‌وسواسی‌اجباری رابطه میان همجوشی‌فکروعمل و حساسیت‌اضطرابی با عملکردجنسی‌‌زنان را میانجی‌گری می‌کند. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد بین حساسیت‌اضطرابی و عملکردجنسی‌زنان، نشانگان اختلال‌وسواسی‌اجباری و عملکردجنسی‌زنان رابطه منفی و معنی‌دار و بین همجوشی‌فکروعمل و عملکردجنسی‌زنان، همجوشی‌فکروعمل و نشانگان‌اختلال‌وسواسی‌اجباری، و حساسیت‌اضطرابی و نشانگان‌اختلال‌وسواسی‌اجباری رابطه مثبت‌ومعنی‌دار وجود دارد. نتیجه‌گیری: مبتنی‌بر نتایج‌ به‌دست‌آمده، ‌می‌توان بیان داشت که کاهش سطوح حساسیت‌اضطرابی، همجوشی‌فکروعمل و نشانگان‌اختلال‌وسواسی‌اجباری می‌تواند موجب بهبود عملکردجنسی زنان شود. همچنین با توجه به نقش میانجی‌گری نشانگان‌اختلال وسواسی‌اجباری می‌توان عنوان کرد که نشانگان این اختلال اثرات منفی همجوشی‌فکروعمل و حساسیت‌اضطرابی را بر عملکردجنسی‌زنان، تشدید می‌کند و موجب بروز یا تشدید اختلالات عملکردجنسی‌در زنان می‌شود. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10685.html مقدمه: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی طرحواره درمانی بافتاری بر نشانگان اضطراب و اجتناب تجربی بیماران مبتلا به اختلال اضطراب تعمیم‌یافته بود.روش: در این مطالعه نیمه‌آزمایشی از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی با دوره پیگیری دو‌ماهه استفاده شد. جامعه آماری شامل تمام افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بود که از 1401 تا 1403 به مراکز مشاوره دانشگاه بیرجند و کلینیک همراه همیشگی در شهر بیرجند مراجعه کرده بودند. نمونه مورد نظر نیز شامل 23 نفر از این بیماران بودند که به روش نمو‌نه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به مدت 16 جلسه (60 دقیقه‌ای) طرحواره درمانی بافتاری فردی را دریافت کردند. برای جمع‌آوری داد‌ه‌ها از مصاحبه بالینی ساختاریافته براساس DSM-5 (SCID)، مقیاس کوتاه اختلال اضطراب فراگیر (GAD-7)، پرسشنامه‌های اضطراب بک (BAI) و پذیرش و عمل (AAQ-II) استفاده شد. داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس مکرر و شاخص تغییر پایا تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که طرحواره درمانی بافتاری به طور معناداری نشانگان اضطراب و اجتناب تجربی را در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب تعمیم‌یافته کاهش می‌دهد (05/0>p). شاخص تغییر پایا نیز برای نشانگان اضطراب و اجتناب تجربی بالاتر 96/1 بود. نهایتا، بهبود نشانه‌ها در دوره پیگیری نیز معنادار بود (05/0>p).نتیجه‌گیری: طرحواره درمانی بافتاری در کاهش نشانگان اضطراب و اجتناب تجربی موثر است و می‌توان از آن به عنوان یک رویکرد درمانی در بهبود بیماران مبتلا به اختلال اضطراب تعمیم‌یافته استفاده کرد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10686.html چکیدهمقدمه: اختلال پانیک به عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات اضطرابی، تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی مبتلایان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی اشتیاق به زندگی در رابطه بین حساسیت اضطرابی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به اختلال پانیک انجام شد.روش: این پژوهش توصیفی-همبستگی با استفاده از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری بر روی 300 بیمار مبتلا به اختلال پانیک مراجعه‌کننده به مرکز درمانی آرامش شهر کرج در سال 1403 انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حساسیت اضطرابی (ASI-3)، مقیاس اشتیاق به زندگی( (ZFLS، پرسشنامه کیفیت زندگی (WHOQOL-BREF) و چک‌لیست تشخیصی DSM-5 بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که حساسیت اضطرابی اثر منفی و معناداری بر کیفیت زندگی دارد ( (β=-0.61، p<0.001). اشتیاق به زندگی به صورت جزئی این رابطه را میانجی‌گری می‌کند (اثر غیرمستقیم β=-0.32) ، شاخص‌های برازش مدل (χ²/df=1.48، CFI=0.96، RMSEA=0.04) ) برازش مطلوب مدل را تأیید کردند. همبستگی منفی بین حساسیت اضطرابی با اشتیاق به زندگی( r= -0.42 تا (r= -0.51 و کیفیت زندگی زندگی( r= -0.25 تا (r= -0.51 معنادار بود.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد اشتیاق به زندگی می‌تواند به عنوان یک عامل محافظت‌کننده، بخشی از اثرات منفی حساسیت اضطرابی بر کیفیت زندگی را تعدیل نماید. این نتایج بر اهمیت توجه به متغیرهای روان‌شناختی مثبت در طراحی مداخلات درمانی برای بیماران مبتلا به اختلال پانیک تأکید دارد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10687.html مقدمه: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان وجودی بر بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان دختر دارای اختلال اضطراب فراگیر انجام شد. روش: روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با گروه کنترل بود. جامعه‌آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم مدارس ناحیه یک شهر کرج در سال تحصیلی 1403-1402بود. 45 نفر بصورت در دسترس بعنوان نمونه انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. جهت جمع‌آوری داده‌ها، از ویرایش چهارم پرسشنامه اختلال اضطراب فراگیر و آزمون بهزیستی روان‌شناختی استفاده شد. گروه‌های آزمایش هر یک طی 10جلسه تحت مداخله‌ی درمان پذیرش و تعهد و درمان وجودی قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام شد. یافته‌ها: درمان پذیرش و تعهد و درمان وجودی بر افزایش بهزیستی روان‌شناختی تأثیرگذار بودند (01/0P<)؛ تأثیر درمان وجودی بیشتر از مداخله دیگر بود (01/0P<)؛ نتایج پیگیری 2ماهه مداخله نشان‌دهنده ثبات روش‌های مداخله بود (01/0P<). نتیجه‌گیری: هر 2روش از مداخلات مؤثر بر افزایش بهزیستی روان‌شناختی می‌باشند. لذا توصیه می‌شود درمان وجودی در مراکز درمانی برای افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر مورد استفاده متخصصان و درمانگران بالینی قرار گیرد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10688.html زمینه و هدف: اعتیاد به مواد‌مخدر به عنوان یکی از مسائل پیچیده اجتماعی در عصر‌حاضر است که زمینه‌ساز بروز بسیاری از آسیبها و انحرافهای اجتماعی است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل فراترکیب بسترهای موثر در شکل‌گیری اعتیاد در ایران با مرور نظام‌مند مطالعه‌های پیشین انجام شد. روش: بدین منظور از رویکرد کیفی و رویکرد فراترکیب استفاده شد. اسناد مورد مطالعه با استفاده از جستجوی کلیدواژه‌های مرتبط اعتیاد و مصرف موادمخدر در بازه زمانی بین سالهای 1395 تا 1403 در پایگاه‌های داده Civilica ،SID, magiran و فصلنامه اعتیادپژوهی گردآوری شد. ارزیابی کیفیت نتایج (روایی) از طریق مشورت با چندین نفر خبره و ارزیابی پایایی با استفاده از شاخص کاپا صورت گرفت. یافته‌ها: با بررسی 41 مقاله از 3292 مقاله‌ی اولیه مشخص گردیدکه بسترهای زمینه‌ساز (فردی (جسمی)، فردی (روانی)، خانوادگی)؛ بسترهای آشکارساز‌(بین‌فردی، همسالان، محیطی و عاطفی)؛ بسترهای تداوم‌بخش‌(فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی (شغلی)، معنوی- اعتقادی)؛ بسترهای تشدیدکننده (مهارتی و عادتی، درمانهای پیشگیرانه، آموزشی) در شکل‌گیری اعتیاد و مصرف موادمخدر بر اساس پژوهشهای قبلی نقش دارند که هر کدام از این مولفه‌ها و مقوله‌ها در برگیرنده مفاهیم متعددی بودند. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری می‌شود که بر اساس پژوهشهای مختلف عوامل مختلف و متعددی در اعتیاد و مصرف موادمخدر نقش دارند که با شناسایی این عوامل می‌توان زمینه پیشگیری از اعتیاد را فراهم نمود و همچنین با مشخص شدن آنها می‌توان آگاهی و شناخت جامعی برای بسترها و علل تاثیرگذار درشکل گیری اعتیاد و مصرف موادمخدر ارائه داد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10695.html زمینه: سالمندی از مراحل حساس در دوران رشد هر انسان است که به سبب کمبودها و زوال­ های مرتبط با سن، تغییرات جسمانی، شناختی، روانی و اجتماعی خاصی را به دنبال دارد. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و آموزش ذهن آگاهی بر اضطراب مرگ و احساس پوچی زنان سالمند مبتلا به خود بیمار انگاری (اختلال اضطراب بیماری) در سال 1403 بود.روش:. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر، شامل زنان سالمند ساکن در خانه سالمندان مهرجویان شهر اهواز با علائم اختلال اضطراب بیماری بود. به منظور انجام این پژوهش، از بین زنان سالمند ابتدا به شیوه نمونه گیری در دسترس تعداد 45 نفر که ملاک های ورود به مطالعه حاضر را داشتند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش (طرحواره درمانی) و (درمان مبتنی بر ذهن آگاهی) و گروه کنترل (هر گروه به تعداد 15 نفر) جایگزین شدند. ابتدا از هر سه گروه پیش آزمون بعمل آمد. گروه آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی 8 جلسه (هفته ای یک جلسه 60 دقیقه ای) و گروه آموزش مبتنی بر طرحواره درمانی هم 8 جلسه (هفته ای یک جلسه 60 دقیقه ای) آموزش های مربوطه را دریافت کردند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. بعد از اتمام آموزش ها، هر سه گروه پس آزمون دریافت کردند و در نهایت با فاصله سه ماهه مرحله پیگیری انجام شد. ابزارهای جمع ­آوری اطلاعات پرسشنامه اضطراب مرگ تمپلر (1970) و معنا در زندگی استگر و همکاران (2006) بود. داده­های به دست آمده با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه ­گیری مکرر و با بهره گیری از نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.یافته­ ها: نتایج نشان داد آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی در کاهش اضطراب مرگ و کاهش افزایش معنا در زندگی (کاهش احساس پوچی) موثر هستند (0/05  ≥P). در ضمن بین اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی در کاهش اضطراب مرگ زنان سالمند تفاوتی وجود نداشت  (0/05 ≤P). در حالی که درمان ذهن آگاهی در ارتباط با افزایش معنا در زندگی (کاهش احساس پوچی) اثربخش ­تر از طرحواره درمانی بود (0/05 ≥P). همچنین نتایج به دست آمده در دوره پگیری پایدار بود.نتیجه‌گیری: نتیجه ­گیری می­شود با استفاده از این روش­های درمانی ذهن­ آگاهی و طرحواره­ درمانی می­توان سلامت روانی زنان سالمند دارای اختلال اضطراب بیماری را بهبود بخشید و به کارگیری این روش ها از سوی مشاوران و روانشناسان توصیه می شود. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10704.html زمینه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی معنادرمانی گروهی فرانکل بر انعطاف پذیری شناختی و تحمل ابهام در افراد دارای رگه‌های اختلال شخصیت مرزی انجام شد.روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه افراد دارای رگه‌های اختلال شخصیت مرزی است که در سال 1403 به مراکز مشاوره اصفهان مراجعه کرده بودند. نمونه آماری شامل 30 نفر بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند بر اساس ملاک‌های ورود و خروج انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های انعطاف‌پذیری شناختی (دنیس و وندروال 2010،) و تحمل ابهام (مک لین، 1993) بود. گروه آزمایش در معرض 8 جلسه معنادرمانی گروهی فرانکل قرار گرفتند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند.یافته­ ها: نتایج نشان داد معنادرمانی گروهی فرانکل بر انعطاف­ پذیری شناختی و مؤلفه­ های آن شامل ادارک گزینه­ های مختلف، ادراک توجیه رفتار و ادراک کنترل­ پذیری و تحمل ابهام در افراد دارای رگه­ های اختلال شخصیت مرزی در مرحله پس ­آزمون اثربخش بوده است (0/001 >p).نتیجه‌گیری: معنادرمانی گروهی فرانکل منجر به بهبود انعطاف‌پذیری شناختی و تحمل ابهام در افراد دارای رگه‌های اختلال شخصیت مرزی شد. لذا می‌توان به منظور بهبود مؤلفه‌های روانشناختی در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی از این درمان بهره برد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10705.html هدف: در بیماران مبتلا به سیاتیک، درماندگی روان‌شناختی، پذیرش پایین درد و شدت بالای درد از مشکلات شایع است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی دیالکتیک بر درماندگی روانشناختی و پذیرش و شدت درد در بیماران مبتلا به سیاتیک انجام شد.روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون_پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری افراد مبتلا به سیاتیک مراجعه‌کننده به مرکز فیزیوتراپی شهر شاهرود در سال 1403 بودند که تعداد 45 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه درماندگی روانشناختی لاویبوند و لاویبوند (۱۹۹۵)، مقیاس پذیرش و عمل بوند (2011) و شدت درد مک‌گیل (1997) بود. داده‌های پژوهش با تحلیل کوواریانس چند متغیری توسط نرم‌افزار SPSS-26 تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی دیالکتیک بر درماندگی روانشناختی (F=35/42) و پذیرش (F=63/32) و شدت درد (F=81/32) در بیماران مبتلا به سیاتیک اثربخش هستند (0/05>P). همچنین بین اثربخشی دو درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی دیالکتیک بر درماندگی روانشناختی و پذیرش و شدت درد در بیماران مبتلا به سیاتیک تفاوت وجود نداشت (0/05<P).نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی دیالکتیک با کاهش اجتناب تجربی باعث کاهش درماندگی و شدت درد، افزایش پذیرش و بهبود عملکرد روزمره شده‌اند. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10706.html زمینه و هدف: اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) یکی از اختلالات مزمن روانی است که اسکرپولوزیتی، به‌عنوان بُعدی متمایز، با نگرانی‌های افراطی اخلاقی و مذهبی همراه است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر هم‌جوشی فکر-عمل و تفسیر ناکارآمد افکار بر شدت اسکرپولوزیتی در افراد مبتلا به OCD، با تأکید بر نقش میانجی روان‌رنجوری، از طریق مدل‌یابی ساختاری انجام شد.روش: این پژوهش مقطعی و همبستگی با رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) بر روی 204 فرد مبتلا به OCD مراجعه‌کننده به کلینیک‌های روان‌شناسی در خوی و ارومیه در سال 1404-1403 اجرا شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های وسواس مذهبی-اخلاقی پن، ادغام فکر و عمل، افکار ناکارآمد، و روان‌رنجوری جمع‌آوری و با نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS تحلیل شدند. شاخص‌های برازش و اثرات مستقیم و غیرمستقیم با آزمون بوت‌استرپ ارزیابی شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد هم‌جوشی فکر-عمل (β=0.27) و تفسیر ناکارآمد افکار (β=0.20) به‌طور مستقیم بر اسکرپولوزیتی اثر مثبت و معنادار داشتند. روان‌رنجوری با ضریب 0.32 به‌طور مستقیم و با ضرایب غیرمستقیم 0.12 (برای هم‌جوشی فکر-عمل) و 0.11 (برای تفسیر ناکارآمد افکار) نقش میانجی را ایفا کرد. شاخص‌های برازش (SRMR=0.057، NFI=0.91، GoF=0.53) برازش قوی مدل را تأیید کردند. روان‌رنجوری با تشدید هیجانات منفی، چرخه خودسرزنشی و اضطراب اخلاقی را تقویت کرد.نتیجه‌گیری: روان‌رنجوری به‌عنوان میانجی، اثرات شناختی هم‌جوشی فکر-عمل و تفسیر ناکارآمد افکار را بر شدت اسکرپولوزیتی افزایش داد. این یافته‌ها بر اهمیت مداخلات ترکیبی شناختی-رفتاری و تنظیم هیجانی، با توجه به زمینه فرهنگی-مذهبی، تأکید دارند. پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آتی با طراحی طولی و بررسی ابعاد شخصیتی دیگر انجام شود. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10707.html زمینه: هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه علی بین ابعاد شخصیت مرضی و ابعاد اختلالات هیجانی در دانشجویان بود. روش: روش این مطالعه توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه‌ی آماری این پژوهش شامل کلیه‌ی دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه‌های تبریز در نیمسال اول سال‏تحصیلی 1404-1403 بود که با روش نمونه گیری خوشه ای، 335 نفر از آنان انتخاب و به پرسشنامه شخصیت بر اساس ویرایش پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (5-PID؛ فرم اصلی) و پرسشنامه چندبعدی اختلالات هیجانی (MEDI) پاسخ دادند. از مدلیابی معادلات ساختاری با نرم افزار Smart PLS برای تحلیل داده ها استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان می‌دهد بُعد هیجان‌پذیری منفی ارتباط معنی‌داری با اجتناب، اضطراب جسمانی، خلق افسرده، برانگیختگی خودمختار و تجربه مجدد تروماتیک دارد (0/05>p). همچنین، بُعد گسلش نیز به طور معنی‌داری با اجتناب، اضطراب اجتماعی، خلق افسرده و برانگیختگی خودمختار مرتبط است (0/05>p). روان‌پریشی‌خویی تنها با شناخت‌های مزاحم ارتباط معنی‌داری دارد. ابعاد مخالفت‌ورزی و مهارگسیختگی نیز در این مدل، هیچ‌گونه ارتباط مستقیم و معنی‌داری با ابعاد اختلالات هیجانی مورد بررسی نشان نمی‌دهند (0/05<p). نتیجه گیری: این نتایج بر اهمیت شناسایی دقیق ابعاد شخصیتی در آسیب‌شناسی روانی تأکید می‌کند و می‌تواند به درک مکانیسم‌های زیربنایی اختلالات هیجانی کمک کند. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10708.html زمینه: اختلال بدریخت‌انگاری بدن ،ماهیتی مزمن، ناتوان‌کننده و با پیامدهای روان‌شناختی و اجتماعی گسترده دارد. شواهد نشان دهنده همبودی بالای این اختلال با اضطراب اجتماعی است که افت چشمگیری را در کیفیت زندگی بیماران ایجاد می‌کند. ازاین‌رو، شناسایی و به‌کارگیری مداخلات درمانی مؤثر در این زمینه از اهمیت بالینی ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی–رفتاری در بهبود کیفیت زندگی و کاهش اضطراب اجتماعی بیماران مبتلا به BDD انجام شد. روش: این پژوهش کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه بود. بدین منظور، ۴۰ بیمار مبتلا به این اختلال بر اساس مصاحبه بالینی ساختاریافته و مقیاس ییل–براون ویژه BDD انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس ییل–براون ویژه بدریخت‌انگاری بدن، مقیاس اضطراب اجتماعی لیبوویتز و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت بود. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی–رفتاری در گروه ازمایش در مقایسه با گروه گواه در کاهش معنادار شدت علائم اختلال بدریخت انگاری بدن و اضطراب اجتماعی موثر بوده و همچنین منجر به ارتقای کیفیت زندگی در حیطه‌های جسمانی، روان‌شناختی و اجتماعی در افراد مبتلا به اختلال بدریخت انگاری شده است . (p <0/001)نتیجه گیری:. نتایج حاصل بر اثربخشی چندبعدی درمان شناختی رفتاری در مدیریت همزمان نشانه‌های بالینی، همبودی اضطراب اجتماعی و پیامدهای مرتبط با کیفیت زندگی بیماران مبتلا به اختلال بدریخت‌انگاری بدن دلالت دارد و نتایج یافته ها، ضرورت توجه به درمان شناختی رفتاری به‌عنوان مداخله خط اول برای درمان اختلال بدریخت انگاری بدن را برجسته می‌سازد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10709.html چکیدهمقدمه: هدف پژوهش حاضر ساخت و اعتباریابی مقیاس مشکلات خواب کودکان بود.روش: پژوهش از نوع توصیفی – پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه کودکان و خانواده های کودکان در شهر کرمانشاه در نیمه دوم سال 1403 بود. نمونه گیری به روش تصادفی خوشه ای چند مرحله ای و برروی 350 کودک اجرا شد. درنهایت تجزیه و تحلیل ها بر روی 302 پرسشنامه معتبر انجام شد.یافته ها: پایایی پرسشنامه با روش ضریب آلفای کرونباخ و تنصیف محاسبه شد و میزان 0/92 بدست آمد.. همچنین اعتبار بازآزمایی پرسشنامه بررسی شد و نتایج اعتبار بازآزمایی بالایی را نشان داد(.(ICC=0/94 تحلیل عاملی اکتشافی، 11 عامل اصلی را شناسایی کرد و تحلیل عاملی تآییدی مرتبه اول و دوم نشان داد که مدل دارای برازش با داده ها است. روایی همگرا و واگرای پرسشنامه تأیید شد. روایی ملاک (همزمان و پیش بین) محاسبه شد و نتایج نشان از روایی همزمان و پیش بین مناسب است. همچنین نقطه برش برای هرمؤلفه بدست آمده است.نتیجه گیری: این مقیاس، ابزاری معتبر و قابل اعتماد است که می تواند در تشخیص و ارزیابی مسائل خواب کودکان توسط روان شناسان و مشاوران، مراکزآموزشی و مهدکودک‌ها، مراکزمشاوره والدین وکودک، مراکز تحقیقاتی و دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10710.html مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی متمرکز بر هیجان و ذهن‌آگاهی در تنظیم هیجانی و انعطاف‌پذیری شناختی زوجین متقاضی طلاق انجام گرفت.روش: جامعه آماری پژوهش زوجین متعارض مراجعه کننده به مرکز مشاوره مهر شهرستان جیرفت بودند که 45 نفر به روش در دسترس انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه آزمایشی (هر گروه15نفر) و گروه کنترل(15 نفر) جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم-هیجان گراس و جان (2003) و پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی با نرم‌افزار SPSS-26 انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که زوج‌درمانی متمرکز بر هیجان و ذهن آگاهی منجربه افزایش معنادار تنظیم هیجانی و انعطاف‌پذیری شناختی شده و زوج درمانی هیجان مدار اثربخشی بالاتری را در مقایسه با آموزش ذهن آگاهی در افزایش تنظیم هیجانی و انعطاف‌پذیری شناختی نشان داد (P<0/01).نتیجه‌گیری: آموزش زوج‌درمانی متمرکز بر هیجان و ذهن‌آگاهی بر تنظیم هیجانی و انعطاف پذیری‌شناختی زوجین متقاضی طلاق اثربخش است و زوج درمانی هیجان مدار نسبت به گروه ذهن‌آگاهی اثربخشی بیشتری بر انعطاف‌پذیری شناختی داشته است. از اینرو در جلسات آموزش پیش از ازدواج و مداخلات زوج درمانی می تواند به کار گرفته شود. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10711.html پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش میانجی سبک‌های عشق‌ورزی در رابطه بین کمال‌گرایی منفی و طلاق عاطفی در میان دانشجویان متأهل دانشگاه سمنان انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان متأهل دانشگاه سمنان در سال تحصیلی 1404-1403 بود؛ که از میان آن‌ها، ۲۶۳ نفر به‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مقیاس طلاق عاطفی گاتمن (1994)، پرسشنامه سبک‌های عشق‌ورزی هندریک (1986) و مقیاس کمال‌گرایی فراست (1990) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS و روش بوت‌استراپ تحلیل شدند. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که کمال‌گرایی منفی رابطه مثبت و معناداری با طلاق عاطفی (β = 0.291، p < 0.001.)، رابطه منفی ومعناداری با سبک‌های عشق‌ورزی (β =- 0.319، p < 0.001.) و سبک‌های عشق‌ورزی با طلاق عاطفی رابطه منفی و معناداری (β = -0.448، p < 0.001.) دارد. همچنین، سبک‌های عشق‌ورزی نقش میانجی معناداری در این رابطه ایفا می‌کنند (β = 0.14، p < 0.001.). نتایج برازش مدل نشان داد که مدل مفهومی پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. یافته‌ها بر اهمیت توجه به ابعاد شناختی و هیجانی در روابط زوجین و ضرورت آموزش سبک‌های مؤثر عشق‌ورزی در مواجهه با ویژگی‌های شخصیتی آسیب‌زا تأکید دارند. https://cprpi.semnan.ac.ir/article_10712.html زمینه: هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش شفقت به خود ذهن‌آگاهانه بر مهارت‌های ارتباطی و نشانگان مرضی نوجوانان خانواده‌های در حال طلاق بود.روش: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی، با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه بود. جامعة آماری شامل تمامی فرزندان نوجوان زوجین متقاضی طلاق شهر یزد در سال ۱۴۰۲ بود. 30 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مهارت‌های ارتباطی بین‌‌فردی و فرم تجدید نظر شده چک لیست نشانه‌های اختلالات روانی بود. گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش شفقت به خود ذهن‌آگاهانه مبتنی بر پروتکل نف (2018)، شرکت کردند، اما گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم افزار آماری SPSS-26 تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد آموزش شفقت به خود ذهن‌آگاهانه به طور معناداری مهارت‌های ارتباطی و نشانگان مرضی نظیر پرخاشگری، اضطراب، حساسیت بین‌فردی و افسردگی را در گروه آزمایش بهبود بخشیده است (0/001>P)، در حالی‌که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد (0/001<P).نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که مداخله شفقت به خود‌ ذهن‌آگاهانه بر بهبود مؤلفه‌های روانشناختی نوجوانان خانواده‌های در حال طلاق تأثیر مثبت دارد و می‌توان از این درمان در جهت ارتقای سلامت‌روان آن‌ها بهره برد.