مدل یابی علّی کیفیت زندگی بر اساس حساسیت اضطرابی با نقش میانجی اشتیاق به زندگی در افراد مبتلا به اختلال پانیک

نعمتی, فاطمه; هاشمی, مرضیه

doi:10.22075/jcp.2025.37716.3187

مدل یابی علّی کیفیت زندگی بر اساس حساسیت اضطرابی با نقش میانجی اشتیاق به زندگی در افراد مبتلا به اختلال پانیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه غیر انتفاعی دانش البرز، البرز، ایران

² گروه روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران

10.22075/jcp.2025.37716.3187

چکیده

چکیده
مقدمه: اختلال پانیک به عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات اضطرابی، تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی مبتلایان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی اشتیاق به زندگی در رابطه بین حساسیت اضطرابی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به اختلال پانیک انجام شد.
روش: این پژوهش توصیفی-همبستگی با استفاده از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری بر روی 300 بیمار مبتلا به اختلال پانیک مراجعه‌کننده به مرکز درمانی آرامش شهر کرج در سال 1403 انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حساسیت اضطرابی (ASI-3)، مقیاس اشتیاق به زندگی( (ZFLS، پرسشنامه کیفیت زندگی (WHOQOL-BREF) و چک‌لیست تشخیصی DSM-5 بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که حساسیت اضطرابی اثر منفی و معناداری بر کیفیت زندگی دارد ( (β=-0.61، p<0.001). اشتیاق به زندگی به صورت جزئی این رابطه را میانجی‌گری می‌کند (اثر غیرمستقیم β=-0.32) ، شاخص‌های برازش مدل (χ²/df=1.48، CFI=0.96، RMSEA=0.04) ) برازش مطلوب مدل را تأیید کردند. همبستگی منفی بین حساسیت اضطرابی با اشتیاق به زندگی( r= -0.42 تا (r= -0.51 و کیفیت زندگی زندگی( r= -0.25 تا (r= -0.51 معنادار بود.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد اشتیاق به زندگی می‌تواند به عنوان یک عامل محافظت‌کننده، بخشی از اثرات منفی حساسیت اضطرابی بر کیفیت زندگی را تعدیل نماید. این نتایج بر اهمیت توجه به متغیرهای روان‌شناختی مثبت در طراحی مداخلات درمانی برای بیماران مبتلا به اختلال پانیک تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

تخصصی

عنوان مقاله [English]

Causal Modeling of Quality of Life Based on Anxiety Sensitivity with the Mediating Role of Zest for Life in Patients with Panic Disorder

نویسندگان [English]

fatemeh nemati ¹
Marzie Hashemi ²

¹ MA in general psychology

² Department of Psychology and Educational Sciences, Faculty of Humanities, Khatam University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Introduction: Panic disorder, as one of the most common anxiety disorders, significantly impacts the quality of life (QoL) of affected individuals. This study aimed to examine the mediating role of passion for life in the relationship between anxiety sensitivity and quality of life in patients with panic disorder.
Method: This descriptive-correlational study employed structural equation modeling (SEM) on 300 patients with panic disorder referred to the Aramesh Medical Center in Karaj, Iran, in 2024. Research instruments included the Anxiety Sensitivity Index-3 (ASI-3), the Zest for Life Scale (ZFLS), the World Health Organization Quality of Life-BREF (WHOQOL-BREF), and the DSM-5 diagnostic checklist. Data were analyzed using SPSS-26 and AMOS-24 software.
Results: Findings revealed that anxiety sensitivity had a significant negative effect on quality of life (β = -0.61, p < 0.001). Passion for life partially mediated this relationship (indirect effect: β = -0.32). Model fit indices (χ²/df = 1.48, CFI = 0.96, RMSEA = 0.04) confirmed the model's good fit. Significant negative correlations were observed between anxiety sensitivity and passion for life (r = -0.42 to -0.51) as well as quality of life (r = -0.25 to -0.51).
Conclusion: The results indicate that passion for life can serve as a protective factor, mitigating some of the negative effects of anxiety sensitivity on quality of life. These findings highlight the importance of incorporating positive psychological variables into therapeutic interventions for patients with panic disorder

کلیدواژه‌ها [English]