روان‌شناسی بالینی: نوآوری‌ها در پژوهش و عمل

روان‌شناسی بالینی: نوآوری‌ها در پژوهش و عمل

مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و آموزش ذهن‌آگاهی بر اضطراب مرگ و احساس پوچی زنان سالمند مبتلا به خود‌بیمار‌انگاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 گروه روانشناسی و مشاوره، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
چکیده
زمینه: سالمندی از مراحل حساس در دوران رشد هر انسان است که به سبب کمبودها و زوال­ های مرتبط با سن، تغییرات جسمانی، شناختی، روانی و اجتماعی خاصی را به دنبال دارد. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و آموزش ذهن آگاهی بر اضطراب مرگ و احساس پوچی زنان سالمند مبتلا به خود بیمار انگاری (اختلال اضطراب بیماری) در سال 1403 بود.
روش:. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر، شامل زنان سالمند ساکن در خانه سالمندان مهرجویان شهر اهواز با علائم اختلال اضطراب بیماری بود. به منظور انجام این پژوهش، از بین زنان سالمند ابتدا به شیوه نمونه گیری در دسترس تعداد 45 نفر که ملاک های ورود به مطالعه حاضر را داشتند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش (طرحواره درمانی) و (درمان مبتنی بر ذهن آگاهی) و گروه کنترل (هر گروه به تعداد 15 نفر) جایگزین شدند. ابتدا از هر سه گروه پیش آزمون بعمل آمد. گروه آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی 8 جلسه (هفته ای یک جلسه 60 دقیقه ای) و گروه آموزش مبتنی بر طرحواره درمانی هم 8 جلسه (هفته ای یک جلسه 60 دقیقه ای) آموزش های مربوطه را دریافت کردند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. بعد از اتمام آموزش ها، هر سه گروه پس آزمون دریافت کردند و در نهایت با فاصله سه ماهه مرحله پیگیری انجام شد. ابزارهای جمع ­آوری اطلاعات پرسشنامه اضطراب مرگ تمپلر (1970) و معنا در زندگی استگر و همکاران (2006) بود. داده­های به دست آمده با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه ­گیری مکرر و با بهره گیری از نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.
یافته­ ها: نتایج نشان داد آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی در کاهش اضطراب مرگ و کاهش افزایش معنا در زندگی (کاهش احساس پوچی) موثر هستند (0/05  ≥P). در ضمن بین اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی در کاهش اضطراب مرگ زنان سالمند تفاوتی وجود نداشت  (0/05 ≤P). در حالی که درمان ذهن آگاهی در ارتباط با افزایش معنا در زندگی (کاهش احساس پوچی) اثربخش ­تر از طرحواره درمانی بود (0/05 ≥P). همچنین نتایج به دست آمده در دوره پگیری پایدار بود.
نتیجه‌گیری: نتیجه ­گیری می­شود با استفاده از این روش­های درمانی ذهن­ آگاهی و طرحواره­ درمانی می­توان سلامت روانی زنان سالمند دارای اختلال اضطراب بیماری را بهبود بخشید و به کارگیری این روش ها از سوی مشاوران و روانشناسان توصیه می شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparing the effectiveness of schema therapy and mindfulness training on death anxiety and feelings of emptiness in elderly women with Symptoms of hypochondriasis

نویسندگان English

Zahra Marammazi poor 1
Alinaghi Aghdasi 1
Amir Panahali 2
1 Department of Psycholog, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Department of Counseling, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده English

Introduction: The present study aimed to compare the effectiveness of schema therapy and mindfulness training on death anxiety and feelings of meaninglessness in elderly women with hypochondriasis in 2023.

Method: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a three-month follow-up and a control group. The statistical population consisted of elderly women with hypochondriasis symptoms in Ahvaz city. Using convenience sampling, 45 individuals were selected and randomly assigned to two experimental groups (schema therapy and mindfulness-based therapy) and a control group (15 per group). Data collection tools were the Templer Death Anxiety Scale (1970) and the Steger et al. Meaning in Life Questionnaire (2006). The collected data were analyzed using mixed ANOVA in SPSS version 26.

Findings: The results indicated that both mindfulness-based training and schema therapy were effective in reducing death anxiety and feelings of meaninglessness (increasing meaning in life) (p ≤ 0.05). Furthermore, there was no significant difference between the effectiveness of mindfulness-based training and schema therapy in reducing death anxiety in elderly women (p ≥ 0.05). However, mindfulness therapy was more effective than schema therapy in reducing feelings of meaninglessness (increasing meaning in life) (p ≤ 0.05).

کلیدواژه‌ها English

Schema therapy
mindfulness therapy
death anxiety
feelings of emptiness
hypochondriasis

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 18 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 05 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 17 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 02 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 18 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 18 خرداد 1405