روان‌شناسی بالینی: نوآوری‌ها در پژوهش و عمل

روان‌شناسی بالینی: نوآوری‌ها در پژوهش و عمل

ارزیابی تطبیقی سیستم‌های توجه اجرایی (انتخابی و تقسیم شده) در اختلال یادگیری با اسپسیفایر خواندن و نوشتن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
2 استاد گروه روان شناسی تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
3 استادیار گروه روان شناسی تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
10.22075/cprpi.2026.41498.3492
چکیده
ﺯﻣﻴﻨﻪ: اختلالات خواندن و نوشتن از شایع‌ترین جلوه‌های اختلال یادگیری ویژه در سال‌های نخست تحصیل بشمار می‌روند. نقص در مهارت‌های کارکرد اجرایی بویژه مهارت توجه با دشواری‌های نوشتاری و مشکلات خواندن در افراد دارای اختلال یادگیری مرتبط است. پژوهش حاضر باهدف تعیین تفاوت دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خواندن و نوشتن در کارکرد اجرایی توجه انتخابی و تقسیم‌شده صورت گرفت.



ﺭﻭﺵ: روش پژوهش حاضر از نوع علّی-مقایسه‌ای بود. دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه خواندن و نوشتن پایه اول ابتدایی شهر تبریز در سال تحصیلی 1404- 1405 بود که براساس ملاک‌های ورود و خروج انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از سیاهه علائم مرضی کودکان (CSI4)، مقیاس هوش وکسلر کودکان (نسخه چهارم)، چک‌لیست نارساخوانی، آزمون نما و پیشرفت تحصیلی نوشتن پایه اول ابتدایی استفاده شد.

ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎ: نتایج نشان داد که دانش ‌آموزان دچار اختلال نوشتن میزان خطای حذف بیشتری در توجه انتخابی نشان دادند. بااین‌حال، تفاوت دو گروه در توجه تقسیم‌شده معنی‌دار نبود.

نتیجه‌گیری: دانش آموزان مبتلابه اختلال نوشتن به موجب نقص کارایی فیلتر کردنِ محرک‌های نامرتبط ، نقص بیشتری در توجه انتخابی نسبت به دانش آموزان دارای اختلال خواندن دارند و درنتیجه، بخشی از اطلاعات (کلمات یا مفاهیم) در این فرآیندِ انتقال دچارِ ریزش یا حذف می‌شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparative Evaluation of Executive Attention Systems (Selective and Divided) in Specific Learning Disorders with Dyslexia and Dysgraphia

نویسندگان English

fatemeh farajian 1
abolfazl farid 2
Gholamreza Golmohammadnejad 2
Ramin Habibi Kaleybar 2
Naimeh Mashinchi Abbasi 3
1 Ph.D. Student of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
2 Associat Professor, Department of Educational Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University
3 5. PhD, Assistant Professor, Department of Psychology, Postdoc in Cognitive Neuroscience, Clinical Psychology, University of Tabriz Corresponding Author, Email: , Tell: 09371221459)
چکیده English

Background: Reading and writing disorders are among the most prevalent manifestations of Specific Learning Disorders (SLD) in early schooling. Deficits in executive function skills, particularly attention, are significantly associated with writing and reading impairments in individuals with learning disabilities. The present study aimed to investigate the differences in selective and divided attention among students with Specific Learning Disorders with dyslexia and dysgraphia

Method: The present study was conducted with a comparative design. The study population consisted of first-grade elementary students with Specific Learning Disorders with dyslexia and dysgraphia in Tabriz during the 2025-2026 academic year, selected based on predefined inclusion and exclusion criteria. Data collection was conducted CSI-4, the WISC-IV, the Dyslexia Checklist, the NAMA Test, and a first-grade academic writing achievement test.

Results: Findings showed that students with writing disorders exhibited a significantly higher rate of omission errors in selective attention tasks. However, there was no statistically significant difference between the two groups in divided attention.

Conclusion: Due to the impaired mechanism for filtering out irrelevant stimuli in students with dysgraphia, they exhibit greater deficits in selective attention compared to students with dyslexia, which results in the loss or omission of certain information during this transfer process.

کلیدواژه‌ها English

Executive Attention Systems
Selective and Divided attention . Specific Learning Disorders
Dyslexia and Dysgraphia

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 16 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 09 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 21 مهر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 01 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1405